ನವದೆಹಲಿ: ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಳಿಕವೂ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಜೂನ್ 7ರಿಂದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 14.2 ಕೆ.ಜಿ. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ₹29 ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ₹942ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ₹60 ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭೌರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚ ಈಗ ₹1,600 ಮೀರಿದೆ. ಆದರೆ ದೆಹಲಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಕೇವಲ ₹942 ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY) ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ರಿಫಿಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ₹300 ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಕೇವಲ ₹642ಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ‘ವಿಪ್ರೋ’ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲೇ ಮತಾಂತರದ ಕಿರುಕುಳ?!: ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಮಾಜಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿ; 50 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್
ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ₹700ರಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ಲಭಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದ ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆ ಅಡಚಣೆಗೊಳಗಾಗಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಹಾಗೂ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವ ಸೌದಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪ್ರೈಸ್ (Saudi CP) ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಟನ್ಗೆ 543 ಡಾಲರ್ ಇದ್ದ ಸೌದಿ CP, ಏಪ್ರಿಲ್ ವೇಳೆಗೆ 775 ಡಾಲರ್ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ, ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 790 ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾನದಂಡದ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು 46 ಶೇಕಡಾ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಪಿಜಿ ದರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಾರೀ ಏರಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಗೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿವೆ.
ಭಾರತದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ದರಗಳನ್ನು ಇತರೆ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನೆರವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ₹642 ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು ₹1,046, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ₹1,207, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ₹1,225 ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ₹1,241 ಇದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹1,755, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ₹1,765 ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ₹2,400ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ದರ ಇದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 60 ಶೇಕಡಾ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರೂ ಸಹ ನಿಜವಾದ ಆಮದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 45 ಶೇಕಡಾ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತದ ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು!: ಇನ್ಮುಂದೆ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳ ಮುಂದೆ ಕೈ ಚಾಚಬೇಕಿಲ್ಲ
ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮೇಲಿನ ಅಂಡರ್-ರಿಕವರಿ (ನಷ್ಟ) ಸುಮಾರು ₹60,000 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ₹41,338 ಕೋಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ₹30,000 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 32 ಸಾವಿರ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ನಿಂದ 52 ಸಾವಿರ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ಜೀರಿಯಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಆಮದು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಯಲು OTP ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣಾ ದೃಢೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 90 ಶೇಕಡಾ ವಿತರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ದುರ್ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ದರಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ 10.58 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
