ಮಳೆ ಹನಿಗಳ ನಡುವೆ ಮೊಳಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ — ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ನಾವು, ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಯೇ?
“ಶ್ರಾವಣ ಬಂದರೆ ಹಸಿರು ಮೂಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದರೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಬೇಕು. ಆದರೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಸಿರು ಉಳಿದಿದೆಯೇ?”
ಮಳೆ ಹನಿಗಳ ಸಿಂಚನ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಹೊಲ–ಗದ್ದೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಘಂಟಾನಾದ, ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮ, ತಾಯಿಯ ಕೈಯಡುಗೆಯ ಸುವಾಸನೆ ಶ್ರಾವಣ ಎಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾಸವಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪರಂಪರೆ, ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಕಾಲ. ಇದೇ ಶ್ರಾವಣದ ನಡುವೆ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಶ್ರಾವಣ ವಿಶೇಷ.
ಇದು ಕೇವಲ ಶ್ರಾವಣವಲ್ಲ…
ಇದು “ಸ್ವತಂತ್ರ ಶ್ರಾವಣ”.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು… ಆದರೆ ನಾವು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ?
1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರ ತ್ಯಾಗ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನದ ಫಲವಾಗಿ ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅದು. ಆದರೆ ಇಂದು, ಸುಮಾರು ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:
“ನಾವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದೆವು; ಆದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ?”
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ 30 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆ; ಶಾಸಕ ಅಶೋಕ್ ರೈ
ಮೊಬೈಲ್ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಿಜವಾದ ದೇಶಭಕ್ತಿ.
ಶ್ರಾವಣದ ಹಬ್ಬಗಳು ನಮಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?
ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ, ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬಗಳು ಶ್ರಾವಣದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಬ್ಬಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲ; ಮೌಲ್ಯಗಳಿವೆ. ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಕುಟುಂಬದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನ ಧರ್ಮ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ..
ಹಬ್ಬಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆಯೇ? ಆಧುನಿಕತೆ ಬೇಕು-ಆದರೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕೇ?
ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. “ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಸೇವಕವಾಗಬೇಕು; ನಮ್ಮ ಯಜಮಾನನಾಗಬಾರದು”. ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪು ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ತಾಯಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಸಂಕೋಚವೇ? ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಕೆಯೇ? ನಮ್ಮ ಹಬ್ಬಗಳ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯದೆ ಕೇವಲ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವುದೇ? ಅಜ್ಜ–ಅಜ್ಜಿಯರ ಕಥೆ ಕೇಳಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಯೇ, ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ದೇಶಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಧ್ವಜವಲ್ಲ
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.ಅದು ಅಗತ್ಯವೇ ಸರಿ.
ಆದರೆ, ನಿಜವಾದ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಎಸೆಯದೆ ಇರುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹರಡದಿರುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ.
ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ದೇಶದ ಜನರನ್ನು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ಯುವಜನತೆಗೆ ಒಂದು ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಇಂದಿನ ಯುವಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಗೃತಿ ಇದೆ?
ಅವರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕೈಮಗ್ಗ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ? ಅವರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಆಹಾರದ ಹೆಸರುಗಳು ಗೊತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜ–ಅಜ್ಜಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ? ಅವರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಸೊಗಡು ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲು ಅಲ್ಲ; ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆಯ ಯುವಕರು ಬೇಕು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಹೌದು.
ಯುವಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ತರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಹೊಸತನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.ಸತ್ಯ ಹುಡುಕಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. “ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯದ ಆಧುನಿಕತೆ”—ಇದೇ ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಅಗತ್ಯ.
ಈ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ
ಈ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೀಪವನ್ನೂ ಹಚ್ಚೋಣ. ಕೇವಲ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯೋಣ. ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸೋಣ. ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವುದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸೋಣ. ಕೇವಲ “ನನ್ನ ಭಾರತ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದಲ್ಲ—“ನನ್ನ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸೋಣ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಶ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ…
ಶ್ರಾವಣದ ಮಳೆ ನಮ್ಮ ನೆಲವನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿಸಲಿ. ಹಬ್ಬಗಳ ಬೆಳಕು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನೆನಪು ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಲಿ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ದೇಶ ಮಹಾನ್; ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪೀಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಹಾನ್.
ಪ್ರೊ. ವೀಣಾ ಆರ್. ತಿರ್ಲಾಪೂರ,
ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಲೇಖಕರು
ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ